תרומה تبرع

المسار الثنائي اللغة في مدرسة الكبابير
המסלול הדו לשוני בביה"ס כבאביר

המסלול הדו לשוני בחיפה הינו מסגרת חינוכית ייחודית בה נפגשים יום-יום ולומדים יחדיו ילדים יהודים וערבים, בנות ובנים, מוסלמים, יהודים, נוצרים ובהאים, מכל שכונות העיר חיפה.

לאחר מספר שנים של מאבק ציבורי להקמת בית ספר דו לשוני בחיפה, בה כבר פעלו בהצלחה גני הילדים של “יד ביד”, הכירה העירייה בחשיבות המודל לעיר. בשנת 2015 הוכרז על הקמת מסגרת חינוכית דו לשונית ציבורית ובשנת הלימודים תשע”ז (2016-2017) נפתחה לראשונה כיתה א’ דו לשונית, כמסלול בתוך בית ספר ‘אחמדיה’, תחת ניהולה של נסרין עודה.

המסלול הדו לשוני הוא מסלול “צומח”, כאשר בכל שנה נפתחת שכבה נוספת. המסלול גם מהווה מסגרת המשך לילדי הגן הדו לשוני. שיתוף הפעולה עם בית הספר “אחמדיה” וקהילת השכונה הוא הרמוני ומיטיב, אך גם זמני, מכיוון שמרחב בית הספר קטן יחסית.

בשנת 2018 הכריזה עיריית חיפה שהיא מתכננת לבנות בית ספר חדש ונפרד עבור החינוך הדו לשוני, ואנו מקווים שהקמתו תתקדם במהרה. 

חינוך דו לשוני ייחודי

כמו בכל מוסדות החינוך של יד ביד, החינוך הדו לשוני בחיפה מבוסס על ערכים של שוויון ושותפות, ובא לידי ביטוי יומיומי בכיתות בהן לומדים יחדיו ילדים יהודים וערבים. לכל כיתה יש שתי מחנכות, אחת יהודיה ואחת ערביה ואנו פועלים על פי לוח שנה משותף רב-תרבותי.

המסגרת הדו לשונית בחיפה פועלת במודל ייחודי של טבילה דו לשונית (Dual Language Immersion). הילדים לומדים את שתי השפות יחד, ללא הפרדה בהוראת שפה ראשונה ושניה, כנהוג בבתי הספר הדו-לשוניים האחרים. כמו כן, כל התלמידים לומדים קריאה וכתיבה בשתי השפות במקביל מכיתה א’. הפרדה בין דוברי עברית לדוברי ערבית נעשית רק במהלך 2-3 שעות בשבוע, לצורך חיזוק של מיומנויות שפה שניה, בעיקר מיומנות הדיבור הדורשת עבודה ממוקדת.

במודל הטבילה הלשונית, מקצועות הלימוד נילמדים בשפה אחת, חלקם בעברית וחלקם בערבית, ללא ערבוב של שתי השפות באותו השיעור, למעט שיעורי חברה ושיעורי מורשת ותרבות. המודל בחיפה מתבסס על עקרונות מודל ה-DLI הנפוץ בארה”ב, ונחשב למודל האפקטיבי ביותר לשילוב תלמידים משתי קהילות לשוניות ששואפים לכשירות לשונית גבוהה בשתי השפות.

חינוך רב תרבותי

 במסגרת הדו-לשונית אנו פועלים על פי לוח שנה משותף רב-תרבותי. אנחנו מציינים את החגים של הדתות השונות וחוגגים אותם יחדיו. אולם החינוך הרב תרבותי אינו מתמצה רק בהכרות עם החגים והסמלים של הדתות והתרבויות של התלמידים והתלמידות. מעבר לרובד הראשוני הזה, שהוא בעיקר חוויתי, הצוות החינוכי נסמך על תכניות לימודים שנכתבו בעמותת יד ביד וכותב בעצמו תכניות לימוד המותאמות לתרבויות, להתנהגויות ולסגנונות הלמידה של התלמידים השונים.

المسار ثنائي اللغة في حيفا هو إطار تربوي فريد يلتقي فيه بشكل يومي ويتعلم معًا أطفال يهود وعرب، بنين وبنات، مسلمون، يهود، مسيحيون وبهائيون، من جميع أحياء مدينة حيفا.

بعد عدة سنوات من النضال الجماهيري من أجل إقامة مدرسة ثنائية اللغة في حيفا، والتي سبق وعملت فيها بنجاح روضات “يدًا بيد”، اعترفت البلدية بأهمية هذا النموذج للمدينة. وفي العام 2015 جرى الإعلان عن إقامة إطار تعليمي ثنائي اللغة، وفي العام الدراسي 2016-2017 أفتتح لأول مرة صف أول ثنائي اللغة كمسار داخل المدرسة “الأحمدية” تحت إدارة نسرين عودة.

المسار ثنائي اللغة هو مسار “متنامي”، حيث نفتتح كل سنة شريحة تلاميذ جديدة. هذا الاطار يشكل أيضًا إطارًا لمواصلة تعلم أطفال الروضة ثنائية اللغة. التعاون بين مدرسة “الأحمدية” ومجتمع الحي متناغم ومفيد، لكنه مؤقت أيضًا، ففضاء المدرسة ضيق نسبيًا.

في العام 2018 أعلنت بلدية حيفا عن نيتها بناء مدرسة جديدة ومنفصلة للتعليم ثنائي اللغة، ونأمل أن يتم البناء بسرعة.

تعليم ثنائي اللغة فريد

مثلما في جميع مؤسسات تعليم “يدً بيد”، يستند التعليم ثنائي اللغة في حيفا على قيم المساواة والشراكة، ويتم التعبير عنه بشكل يومي في الصفوف التي يتعلم فيها التلاميذ العرب واليهود معًا. لكل صف مربيتان، عربية ويهودية، ونحن نعمل وفق تقويم سنوي مشترك متعدد الثقافات.

يعمل الإطار ثنائي اللغة في حيفا وفق الأنموذج الخاص “الغمر ثنائي اللغة (Dual Language Immersion). يتعلم التلاميذ معًا اللغتين، بدون فصل خلال تدريس اللغة الأولى والثانية، مثلما هو متبع في المدارس ثنائية اللغة الأخرى. كما يتعلم التلاميذ القراءة والكتابة باللغتين بالتوازي في منذ الصف الأول. الفصل بين الناطفين بالعربية والناطقين بالعبرية يتم فقط خلال 2-3 ساعات في الأسبوع، وذلك بهدف تعزيز مهارات اللغة الثانية، وخاصة مهارات الكلام التي تحتاج للعمل المركز.

في إطار هذا الأنموذج يتم تعلم مواضيع التدريس بلغة واحدة، بعضها باللغة العبرية وبعضها باللغة العربية، بدون الخلط بين اللغتين في الحصة نفسها، باستثناء حصص المجتمع والتراث والثقافة. يقوم الأنموذج في حيفا على مبادئ أنموذج DLI المنتشر في الولايات المتحدة، والذي يعتبر النموذج الأكثر فاعلية لدمج تلاميذ من مجتمعين لغويين يطمحون إلى إجادة لغوية عالية باللغتين.

تربية متعددة الثقافات

في إطار ثنائية اللغة نعمل وفق تقويم سنوي مشترك متعدد الثقافات. ونحن نحتفل في عياد الديانات المختلفة معًا. مع العلم أن التربية متعدد الثقافات لا تقتصر على معرفة أعياد ورموز ديانات وثقافات التلاميذ والتلميذات. فعلاوة على هذا البعد الأولى، وهو بعد تجربة اختبارية في الأساس، فإن الطاقم التربوي يعتمد على مناهج تعليم كُتبت في جمعيّة يدًا بيد ويكتب بنفسه مناهج تعليم متلاءمة مع الثقافات والسلوكيات وأساليب تعلم مختلف التلاميذ.

בחר את שפת האם שלך
اختر لغتك الام

עברית عربيه
אזור ראשי, לקיצור דרך לחצ/י כפתור ALT + z
Silence is Golden